ِ جهل و خرافه

ايوان پاولوفيکی از دشمنان آشتی ناپذير ِ جهل و خرافه و پيشگام کشاندن روح به آزمايشگاه است. پيرمردی که سگ اش از خودش و تئوری های اش معروف تر است سگی و زنگی و ترشح چند قطره بزاق ناقابل و حداکثر يکی دو صفحه عکس و مطلبنه فقط در سطح دبيرستانی که در دان...شگاه ها و کتاب های آموزشی روانشناسی و روانپزشکی همهء آنچه بود که از پاولوف و تئوری بازتاب های شرطی و روانشناسی انعکاسی نوشته می شد، و می شود

سال های ۱۹۲۹- ۱۹۲۰ پاولوف با کارش پا به عرصهء فلسفه گذاشت و با تئوری بازتاب های شرطی وفعاليت های عصبی به اثبات نظريه ی پيوند ميان ماده و شعور، و تقدم ماده بر شعور و تئوری شناخت از اين زاويه شد. او نشان داد که قشر مغز جايگاه اصلی ايجاد پديده های پيچيده روانی و روحی ست، و تشکل اين پديده ها سبب سازگاری حيوانات عالی و انسان با شرايط متغير محيط می شود مطالعه روی خواب و رويا، و نيز پژوهش در بارهء بيماری های عصبی و روانی و درمان آن ها و تعاريفی دربارهء تيپ های محتلف عصبی و مفاهيم پيچيده ای مثل غريزه از کارهای او در اين دوره ی 35 ساله بود
اکنون 160 سال از تولد پاولوف می گذرد و هنوز، عليرغم پيشرفت های شگرف در عرصه ی فيزيولوژی مغز، روان شناسی و روانپزشکی، جدايی روان يا "روح از مغز تبليغ می شود. هنوز روح ماهيتی ويژه و جدا از مغز و جسم انسان پنداشته، و تبليغ می شود، تبليغی بر متن تعصب ها و باورهای دينی و مذهبی.
او در بيان شرح حال اش در سال 1904 گفت:روح همان واکنش های پيچيدهء مغز اس؛ واکنش هايی که منشاء آن ها محرک های گوناگون محيط است که از طريق حواس به مغز می رسند... "